تبلیغات
آزمون بندگی - ارزش روائی واقعه مباهله
تاریخ : جمعه 4 خرداد 1397 | 10:14 ق.ظ | نویسنده : مستور
روایت مباهله از روایات مورد قبول فریقین (سنی و شیعه) است تقریباً مورد اتفاق هر دو طرف می باشد. فخر رازی در تفسیر خود پس از نقل دو روایت مباهله و کساء به صورتیکه زمخشری در در کشّاف نوشته است میگوید:

واعلم أنّ هذه الرّوایۀ کاالمتّفق علی صحّتها بین أهل التّفسیر والحدیث
بدانکه این روایت میان اهل تفسیر وحدیث مانند حدیث های اتفاق یافته بر صحت آن است.

نیشابوری نیز بعداز نقل روایت مباهله وکساء بعد از آیه و یطهرکم تطهیراً می گوید:

هذه الرّوایۀ کاالمتّفق علی صحّتها
این روایت (از نظر سند) مانند روایاتی است که بر صحت آن اتفاق داشته باشند.

قاضی نوراللّه شوشتری قدس سره در جلد سوم کتاب (احقاق الحق) طبع جدید ص 46 میگوید مفسران در این مسئله اتفاق نظردارند که أبنائنا در آیه مباهله اشاره به حس وحسین و نسائنا اشاره به فاطمه و أنفسنا اشاره به علی علیه السلام است.سپس در پاورقی کتاب مزبور نام در حدود شصت نفر از بزرگان اهل سنت را آورده است که آنها تصریح کرده اند آیه مباهله درباره اهل بیت نازل شده است نام و مشخصات کتاب های آنهارا نیز از صفحه 46 تا 76 مشروحاً نقل کرده است از جمله شخصیت های سرشناسی که این مطلب از آنها نقل شده افراد ذیل است:

1- مسلم ابن حجاج نیشابوری: صاحب صحیح معروف از صحاح شش گانه مورد اعتماد اهل سنت است در جلد 7 ص 120 چاپ محمد علی صبیح مصر.
2- احمدابن حنبل درکتاب مسند: جلد 1 ص 185 چاپ مصر.
3- طبری در تفسیرش: ذیل آیه مباهله ج 3 ص 192 چاپ میمنه مصر.
4- حاکم در مستدرك: ج 3 ص 150 چاپ حیدر آباد- دکن
5- حافظ ابو نعیم اصفهانی در کتاب دلایل النّبوة: ص 297 چاپ حیدر آباد دکن
6- واحدی نیشابوری در کتاب اسباب النزول: ص 74 چاپ الهندیه- مصر
7- فخررازی در تفسیر معروفش: جلد 8 ص 85 چاپ ابهیه- مصر.
8- ابن اثیر در کتاب جامع الأصول: ج 9 ص 470 چاپ سنۀ المحمدیۀ- مصر
9- ابن جوزی در تذکرة الخواص: ص 17 چاپ نجف.
10- قاضی بیضاوی در تفسیرش: ج 2 ص 22 چاپ مصطفی محمد- مصر.
11- آلوسی در تفسیر روح المعانی: ج 3 ص 167 چاپ منیریه- مصر.
12- طنطاوی در تفسیر الجواهر: ج 3 ص 120 چاپ مصفی البابی الحلبی مصر.
13- زمخشری در تفسیر کشاف: ج 1 ص 193 چاپ مصطفی محمد
14- حافظ ابو احمدبن حجر العسقلانی در الإصابه: ج 2 ص 503 چاپ مصطفی محمد- مصر.
15- ابن صباغ در کتاب فصول المهمۀ: ص 108 چاپ نجف.
16- علّامه قرطبی در الجامع لأحکام القرآن: ج 3 ص 104 چاپ 1936 مصر.

در این فصل در صدد ذکر منابع در رابطه با آیه مباهله و دلایل فضائل اهل بیت نیستیم چون در نتایج واقعه مشروحاً بیان خواهد شد،منظور ذکر نمونه هائی از ارزش واهمیت ومعروفیت روایت مباهله بود. از کتابهای زیاد اهل سنت وقوع جریان مباهله بطور وضوح استفاده می شود و هیچگونه تردیدی در صحّت آن نسیت چنانکه در در اول همین فصل از زمخشری و فخررازی و نیشابوری بر اتفاق نظر اهل حدیث و تفسیر به صحت آن اشاره گردید.

اما از نظر محدثین شیعه به اتفاق آراء جریان مباهله به وقوع پیوسته و اجماعاً آن را پذیرا شده اند که آیه مباهله در باره اهل کساء نازل شده است.در این باره کتابهای مستقل باروایات و اسناد زیاد تألیف گردیده است.برای نمونه به مطلب ذیل توجه فرمائید:سید ابن طاوس رضی الله عنه درکتاب سعدالسعود میگوید: رأیت فی کتاب مانزل من القران فی النّبی وأهل بیته علیهم السلام من تألیف محمد بن العباس بن مروان خبر المباهله من أحد وخمسین طریقاًعمّن سمّاه من ال ّ ص حابۀ وغیرهم- الی آخرخبر.

درکتاب: آنچه در قرآن در بارهاهل بیت و پیغمبر علیهم السلام فرود آمده است، نوشته محمد ابن عباس بن مروان دیدم خبر مباهله را با پنجاه ویک طریق از اصحاب رسول خدا وغیرهم که (همه آنهارا نام برده است) آورده است از جمله آنها است.

1-أبی الطّفیل عامر بن واثله.
2- جریربن عبداللّه سجستانی.
3-أبی قبیس المدنی.
4-أبی أویس یاأبی ادریس المدنی.
5- امام حسن المجتبی علیه السلام.
6- عثمان بن عفان (سومین خلیفۀ).
7- سعدبن أبی وقاص.
8- بکربن سمال. 9- طلحۀ بن عبداللّه. 10 - زبیربن عوام. 11 - عبدالرّحمان بن - عوف. 12 - عبداللّه بن عباس، 13 - أبی رافع مولی رسول خدا، 14 - جابربن عبداللّه، 15 - براءبن عازب 16 - أنس بن مالک 17 - منکدربن عبداللّه 18 - عبداللّه پدر منکدر 19 - علی بن الحسین (امام زین العابدین علیهما السلام) 20- أبی جعفر محمدبن علی علیهما السلام 21 - أبی عبداللّه جعفربن محمد علیهما السلام 22- حسن بصری 23 - قتادة 24 - علباءبن أحمر 25 - عامربن شراحیل شعبی 26 - یحی بن یعمر 27 - مجاهد 28 - شهر بن حوشب.

سید ابن طاوس پس از شمردن نام های بالا که هریک طریقی از طرق حدیثی مباهله است میفرماید: ما یک حدیث که جامع ترین احادیث مباهله و مطابق روایت منکدر بن عبداللّه بن حسین بن محمد بن البزاز (از وجهه اول قائمه ششم جلد دوم) است نقل میکنم. سپس به ذکر مفصلترین حدیث مباهله است میپردازد که مشروح آن در همین بخش خواهد آمد.

پس هیچگونه تردید در اتفاق نظر شیعه و سنی در صحت آن و در نزول آیه مبارکه مباهله در شأن اهلبیت علیهم السلام وجود ندارد چنانکه با مراجعه به مصادر آنها اهمیت و ارزش روائی آن به دست می آید (مشت نمونه خروار است «! علّت پیش آمد مباهله » سید ابن طاوس قدس سره در کتاب اقبال الأعمال میفرماید: باسندهای صحیح و روایات صریحۀ که روایت «! علّت پیش آمد مباهله » در کتاب (المباهلۀ) أبی المفضل محمد بن عبدالمطلب شیبانی قدس سره واز اصل کتاب حسن بن اسماعیل اشناس در کتاب (عمل ذی الحجۀ) از طرق واضحۀ و صاحبان همم صالحۀ به ما رسیده است که به ذکر نام های آنها نیازی نیست مقصود نقل اصل روایت است، گفته اند: وقتی که رسول خدا صلی الله علیه و آله مکه را فتح نمود و عرب مطیع و منقاد آنحضرت شدند قاصد هائی که حامل نامه های دعوت به اسلام بودند به سوی بزرگان امّتها از جمله دو_پادشاه مقتدر ایران و روم (کسری و قیصر) روانه ساخت خبر این جریانها به گوش نصارای نجران و هم کیشان وهم پیمانان آنها از بنی عبدالمدان و جمیع بنی حارث کعب و غیر آنها رسیده بود.

ترس و وحشت عجیب با تمامی مذاهب مختلفۀ که دردین نصرانیت داشتند ازقبیل نالوسیۀ، اصحاب دین الملک، مارونیه، عبّاد،نسطوریۀ، همه را فراگرفت، با اختلاف درجاتی که داشتند، دلهای آنها پُر از رعب و وحشت شد.در این حالت گیج کننده بودند، ناگهان چهار نفر قاصد به نامهای 1- عتبۀ بن غزوان 2- عبداللّه بن امیّۀ 3- هدیر بن عبداللّه أخو تیم بن مرّة 4- صهیب بن سنان أخو النمر بن قاسط، که حامل نامه رسول خدا بودند، وارد نجران شدند، آنحضرت تا کسی یا قبیله ای) را دعوت به (اسلام واتمام حجت) نمیکرد، به جنگ اقدام نمی کرد.


منبع: از مباهله تا عاشورا/نوشته:محمد امینی گلستانی.
مشخصات نشر : قم: سپهرآذین، 1384



طبقه بندی: مباهله،
برچسب ها: روایات، مباهله، شیعه و سنی، اهل بیت، پیغمبر علیهم السلام،