تبلیغات
آزمون بندگی - مباهله، حضور حماسی یک خانواده
تاریخ : دوشنبه 24 اردیبهشت 1397 | 12:29 ب.ظ | نویسنده : مستور
پیامبران، امامان و جانشینان آنها هرگز انسان ها را به پذیرش ادیان و قبول اندیشه الهی اجبار نمی کردند. آنان فقط دین را راهکاری معرفی می کردند که آدمی را از سردرگمی های پیچ درپیچ زندگی می رهاند و به سوی آگاهی رهایی بخش راهنمایی می کند. بنابراین، انتخاب زندگی در روشنایی و سفیدی یا در مقابل آن، تاریکی و سیاهی، به اختیار و خواسته خود انسان بستگی دارد. این گونه است که مسئولیت همه اعمال آدمی به عهده خود اوست و شیوه زندگی را خودش تعیین می کند و دورنمای آینده برای هرکسی، از رفتارها و مطلوب هایش در زمان حال مشخص می شود. روز مباهله، روزی است که در آن، مسیحیان نجران با پذیرش پرداخت جزیه و سر باز زدن از مباهله، آینده خویش را رقم زدند.

بیداری عقل و دل از خواب غفلت
رسولان الهی همواره از مردم خواسته اند عقل و دل خود را از خواب غفلت بیدار سازند تا بتوانند در گیرودار تردیدها، حقیقت را تشخیص دهند و از راه درست منحرف نشوند. ماجرای مباهله زمانی رخ داد که پیامبر اکرم(ص) در مدینه، با تبلیغ اسلام و عرضه آیات الهی می کوشید اصول دینی را بنا نهد که کامل تر از ادیان پیشین بود و سعادت دنیایی و آخرتی انسان ها را تضمین می کرد. البته این سعادت در صورتی تضمین می شود که مردم با بهره گیری از قوه تشخیص عقل و دل خویش، حقیقت را تشخیص دهند و دستورهای الهی را اجرا کنند و نزاع دیرین عقل و دل، سبب قربانی شدن حقیقت به پای هدف های ناپایدار زندگی دنیا نشود. رسول خدا(ص) با درایت و ایمان قاطع، مردم را در این راه دستگیری می کرد.

حقیقت مباهله
مباهله در میان عرب ها سابقه نداشت و با این واقعه، ایمان استوار و راستی دعوت پیامبر بر همگان آشکار شد و آن حضرت با آن، خاصان و نزدیکان خود را که نگهدارنده دین الهی بودند، به مردم شناساند. گروهی از مسیحیان نجران نزد رسول خدا(ص) آمدند تا درباره دعوت ایشان اطلاعاتی به دست آورند و برای پرسش های خود که مهم ترین آنها درباره جایگاه حضرت عیسی(ع) بود، پاسخی قانع کننده بگیرند. آنان با منطق و استدلال پیامبر روبه رو شدند که دیدگاهی درست و به حق درباره ابعاد وجودی حضرت عیسی(ع) بر آنها عرضه کرد، ولی آن را نپذیرفتند و بی هیچ دلیل منطقی راه لج بازی در پیش گرفتند. به این ترتیب، ماجرای مباهله مطرح شد. بااین حال، مسیحیان با دیدن آرامش و قاطعیت رسول خدا(ص) که تنها به همراه اهل بیتش به سراغ آنها آمده بود، راه مصالحه در پیش گرفتند.

دستاوردهای مباهله

1. سند حقانیت شیعه
نزول آیه مبارکه مباهله، از دلیل های محکم و روشن فضیلت شیعه و حقانیت باورهای شیعیان در مورد امامت و خلافت امام علی(ع) بعد از رحلت رسول خدا(ص) است. در این آیه شریفه که امام علی(ع)، جان پیامبر شمرده شده است، این حقیقت انکارناپذیر که هیچ یک از دانشمندان شیعه و اهل سنت، در آن تردید ندارند اثبات می شود که تنها آن حضرت شایستگی جانشینی پیامبر را دارد. شیخ مفید(ره) می فرماید: «خدای متعال در آیه مباهله حکم فرموده است که علی(ع)، جان رسول خدا(ص) است و از این حکم معلوم می شود که امام علی(ع) به بالاترین درجه فضیلت و برتری رسیده است و با پیامبر در کمال و عصمت از گناهان، مشترک است».[1]

2. خواری دشمنان اسلام
ماجرای مباهله نشان داد هرکس با هر عنوان و مقامی، با اسلام مخالفت کند، گرفتار شکست و ذلت ابدی خواهد شد. سرنوشت انسان های لجوج و خودخواه که به هر بهانه ای از پذیرش حق و منطق صحیح سر باز می زنند، همانند نصارای نجران با شکست و خواری همراه خواهد شد؛ چراکه وعده الهی حق است و پیروزی حق بر باطل، از سنت های تغییرناپذیر اوست. مسیحیان نجران چنان از عظمت روحی و معنوی رسول خدا(ص) ترسیدند که بدون لحظه ای درنگ، از مباهله دست کشیدند و در کوتاه ترین مدت، به خواسته های رسول خدا(ص) تن دادند؛ همچنان که خداوند فرمود: «به زودی در دل های کافران ترس و وحشت می افکنم». (انفال: 12)

3. حضور فعالانه زنان در اجتماع
در عربستان پیش از اسلام، زن هیچ جایگاهی نداشت و کنیزی به شمار می رفت که در خدمت مرد بود تا کارهای خانه اش را انجام دهد. او در مسائل اجتماعی، اقتصادی و سیاسی حق دخالت و اظهار نظر نداشت. در چنین شرایطی بود که اسلام ظهور کرد. این دین الهی، به جنسیت انسان اهمیتی نمی داد و برای انسانیت ارزش قائل بود. جریان مباهله و حضور حضرت زهرا(س) در آن، افزون بر بیان عظمت شخصیت و شایستگی آن حضرت برای حضور در چنین عرصه هایی، از اعتقاد اسلام به حضور زنان و نقش آفرینی در عرصه های سرنوشت ساز زندگی حکایت دارد. این ماجرا نشان داد از نظر اسلام، زنان می توانند در موقعیت ها و زمان های حساس، همپای مردان، فعالانه به مشارکت بپردازند. این واقعه تاریخی سرنوشت ساز، دیدگاه روشن بینانه اسلام را درباره موقعیت اجتماعی زنان، به روشنی بیان می کند.

4. اهمیت نهاد خانواده
خانواده، نهادی است که با وجود تحولات اساسی در جامعه های انسانی، هدف ها و کارکردهای آن تغییر نکرده است و هنوز در همه جوامع اهمیت اساسی دارد. در اسلام، استواری جامعه بدون خانواده ناممکن است و خانواده، سنگ بنای جامعه بزرگ انسانی به شمار می رود که در استحکام روابط اجتماعی و تکامل اعضای جامعه، نقشی بنیادین دارد. واقعه مباهله و حضور خانواده پیامبر در این امر مهم، اهمیت نقش خانواده را در مسائل اجتماعی نشان می دهد و ثابت می کند که در هر موقعیت و حادثه ای، حتی چنین حوادث مهم و سرنوشت سازی، حضور خانواده می تواند بسیار راهگشا و آرامش بخش باشد.

زهرا رضاییان

پی نوشت:
[1]. شیخ مفید، الارشاد، بیروت، مؤسسه آل البیت(ع)، دارالمفید، ج 1، ص 170.



طبقه بندی: مباهله،
برچسب ها: پیامبر، مباهله، خانه آسمانی، خدا، دین، حضرت علی (ع)، زن،